Tomasz Domański | FRANCUSKI OGRÓD | 04.04.2016 - 07.06.2016 | Galeria Brüderstraße

Projekt Francuski Ogród otrzymał pierwszą nagrodę w konkursie na zagospodarowanie przestrzenne osi widokowej z Pałacu Uhyst do elektrowni w Boxberg/O.L. w Parku Krajobrazowym Landschaftspark Bärwalder See podczas festiwalu transNATURALE 2012. Projekt nawiązuje do francuskiego ogrodu należącego do wyjątkowej rodziny Gersdorffów, zamieszkującej w XVIII wieku Pałac w Uhyst. Z dokumentacji dowiadujemy się, że już przełom wieku XVIII/XIX był nieżyczliwy dla pierwotnych założeń ogrodu i w późniejszych latach został on przebudowany, zgodnie ze zmieniającą się modą i nikt nie wracał do wcześniejszych planów barokowego ogrodu. Zaproponowałem „zrekonstruowanie” tej niebywałej przestrzeni w sposób aluzyjny i współczesny. Zafascynowała mnie postać hrabiego Friedricha Caspara Grafa von Gersdorff, filantropa i innowatora, który roztaczał wizje rozwoju Łużyc i potrafił aktywizować mieszkańców tych okolic. Odnalazłem ślady jego pracy, które stały się wielopokoleniowym działaniem.
Moja koncepcja ogrodu jest głęboko osadzona w przeszłości tego miejsca, lecz kreuje jego postmodernistyczną wizję. Wkoło nie brakuje zieleni, dlatego też odważyłem się na symboliczne przedstawienie założeń ogrodowych. Nadal spełniają one swoje pierwotne funkcje, są otwarte dla ludzi. W rzeczywistości nie da się ukryć industrialnego charakteru otoczenia jeziora Bärwalder See i dlatego użyłem betonu jako najbardziej reprezentatywnego materiału. Betonowa zabudowa elektrowni na drugim brzegu jeziora stała się łącznikiem pomiędzy współczesnym krajobrazem a tradycją tego miejsca.
Na świecie istnieją dwa formalnie oraz technicznie zbliżone realizacje. Mam tu na myśli Holokaust Memorial to the Murdered Jews of Europe w Berlinie (Peter Eisenman oraz Buro Happold), oraz mało znaną realizację Alberto Burii pt. Cretto, zrealizowaną na Sycylii, upamiętniającą trzęsienie ziemi w miasteczku Gibellina w roku 1973. Oba przedstawione memoriały poświęcone są tragicznym wydarzeniom z przeszłości, ja odwołałem się do historii, kładąc nacisk na formę i jej piękno afirmowane w przeszłości, właśnie w tym miejscu, w postaci zielonych ogrodów w pałacu w Uhyst.
W przestrzeni Francuskiego Ogrodu odbiorca jest interaktywnym uczestnikiem artystycznej aranżacji, nawiązującej do idei rzeźby, instalacji i architektury. Każda reprezentacja ogrodu, moim zdaniem, przede wszystkim odwołuje się do jego wzrastającej, zmieniającej się formy. Betonowe klomby symbolizują stałość formy, co w przypadku ogrodu oznacza nieustającą pracę ogrodnika utrzymującego ustaloną koncepcję.
Francuski Ogród kształtowany ręką człowieka przypomina o wysiłku i dążeniu do pewnego ładu i harmonii. Chciałbym, żeby prezentacja w Galerii Brüderstraße była zrozumiana przez zwiedzających jako metafora integracji historii i wizji rozwoju, kontynuowania wspólnych idei kształtowania wyjątkowych miejsc.

Tomasz Domański


TOMASZ DOMAŃSKI - portret Artysty

Urodzony w 1962 roku w Giżycku. Artysta multimedialny – zajmuje się sztuką efemeryczną oraz instalacjami, w których istotny jest temat czasu. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu, uzyskał także tytuł doktora w tejże uczelni (2003). W 1995 roku przebywał na rocznym stypendium w Indiach na uniwersytecie w Varanasi (Banaras Hindu University). Był czterokrotnym stypendystą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz wielu fundacji, m.in. Pollock-Krasner z Nowego Jorku, Josepha Beuysa z Bazylei, Elizabeth Montag z Bonn. W roku 1997 reprezentował Polskę na IX Triennale Sztuki Współczesnej w New Delhi. W latach 2000-2004 pełnił funkcję członka Rady Programowej Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku. Był także nominowany do Paszportu „Polityki”. Brał udział w 50 wystawach indywidualnych i  ponad 100 zbiorowych. Od 2002 roku pracuje we wsi Komorowice, oddalonej 10 kilometrów na południe od Strzelina. Na półhektarowej działce tworzy ogród z elementami ogrodu japońskiego oraz park rzeźby. W niedalekiej przyszłości planowane jest otwarcie parku dla publiczności.

Ważniejsze realizacje, stypendia i nagrody

2016
Wolność umysłu / Sen Jakuba – indywidualny projekt na trasie Pochodu Innowacji, w trakcie ceremonii otwarcia Europejskiej Stolicy Kultury we Wrocławiu.
2015
Udział w wystawie zbiorowej Dzikie Pola – historia awangardowego Wrocławia, Galeria Narodowa Zachęta, Warszawa (reportaż fotograficzny z lat 80. o ruchu hippisów oraz akcjach ulicznych Stowarzyszenia Wolność i Pokój i Pomarańczowej Alternatywy.
2014
Kwadratowa kopuła – indywidualny projekt przed Ratuszem w Umea (Szwecja) w ramach programu Europejskiej Stolicy Kultury 2014 – kolejny monumentalny obiekt z serii Pomniki Czasu, wykonany z lodu i stali.
Współczesny megalit – projekt w przestrzeni publicznej w Segni (Włochy).
2015/2014
Dwie duże realizacje monumentalnych obiektów ze stali w Skulpturenpark w Katzow (Niemcy). Forma oparta na przesuniętych, kolejno zmniejszających się ku górze, kwadratowych ramach, opisanych na spirali Archimedesa.
Indywidualna wystawa projektów w przestrzeni publicznej Utopien, Grosse Galerie, Katzow.
2012
I Nagroda w konkursie na koncepcję rzeźbiarsko-architektoniczną w przestrzeni publicznej w okolicach Boxbourgu w Niemczech. Projekt odwołuje się do barokowej koncepcji ogrodu francuskiego; zakłada realizację z prefabrykatów betonowych.
2011
Wiek średni, wystawa indywidualna – ekspozycja multimedialna złożona z 9 instalacji we Wro Art Center we Wrocławiu (odwołanie się do związków pomiędzy ludźmi traktowanych podobnie jak żywioły natury).
2009
Zaproszenie do realizacji rzeźby w parku rzeźby Griffiss w Rome (USA); powstała pierwsza wieża z profili aluminiowych – Chimney.
2008
Recycling Program – wystawa indywidualna w Galerii Awangarda BWA we Wrocławiu: seria obiektów, obrazów, kolaży i filmów (rzeźbiarskie realizacje w elementarnych tworzywach – prace z odpadów, zagadkowych obiektów z przeszłości oraz Szkicownik, w którym zanotowane są inspiracje i niepokojące intuicje związane z cielesnością).
2002/2003
Grant amerykańskiej Fundacji Pollock-Krasner na realizację projektu Hibernatus.
2002
Hibernatus – prezentacja pracy na wystawie zbiorowej Verbotene Stadt w Kokerei Hansa w Dortmundzie Niemcy) oraz w Muzeum Architektury we Wrocławiu wraz z pokazem dokumentacji Pomników Czasu.
1997
Nominacja do nagrody Paszport „Polityki”.
Grant szwajcarskiej fundacji Josepha Beuysa, Bazylea (Szwajcaria).
1995–1996
Wymiana naukowa w ramach umowy bilateralnej Ministerstw Polski i Indii – roczny pobyt stypendialny na uniwersytecie Benares w Varanasi oraz udział w Międzynarodowym Triennale Sztuki w New Delhi (kurator ze strony polskiej – Mariusz Hermansdorfer).